þorkell.annáll.is

Þá hef ég loksins klárað að horfa á epísku sjónvarpsseríuna Babylon 5. Þetta er ekkert smá maraþon. Alls eru þættirnir 110 að tölu. Hver þáttur er 45 mín. eða rúmar áttatíu og tvær klukkustundir í það heila.

Vinur minn, Ottó Geir Borg lét mig lofa sér því að horfa einhvern tímann á þættina, en sjálfur er hann forfallinn aðdáandi. Verkið óx mér svo í augum að ég lét nokkur ár líða áður en ég stóð við loforð mitt. Ég varð svo sannarlega ekki fyrir vonbrigðum. Reyndar voru fyrstu þættirnir frekar slappir og sagan fór ekki almennilega af stað fyrr en á öðru ári (hvert ár er 22 þættir).

Reyndar er Babylon 5 furðuleg blanda af snilld og slöppum vinnubrögðum. Sumir búningarnir eru t.d. frekar flottir, á meðan aðrir eru hreint og beint asnalegir. Sem dæmi um hið síðarnefnda þá er þjóðflokkur sem kallast Centauri klæddur í föt sem minna einna helst á klæðnað Napolíons. Þótt Centauri eiga heilmikið sameiginlegt með Naflajóni þá er samlíkingin með klæðaburðinum einum of augljós. Það sama á reyndar við um hárgreiðsluna, sem minnir hvað mest á fjaðrir páfugla. Hins vegar eru búningar Minbari glæsilegir.

En þrátt fyrir galla sem þessa (þeir eru fleiri en ég ætla ekki að telja þá alla upp) eru þættirnir alveg frábærir. Styrkur þeirra felst einna helst í sögunni. Ólíkt mörgum sjónvarpsþáttum þar sem spunnið er jafn óðum var sagan í Babylon 5 úthugsuð frá upphafi. Því mynda þættirnir heilstæða sögu og í raun jafn vonlaust að koma inn í þá eftir að þeir byrja og að byrja að lesa í miðri bók.

Það sem heillaði mig hvað mest við þættina var (að sjálfsögðu) trúarstefin í þeim. Við Árni Svanur höfum það að markiði að halda ráðstefnu um Babylon 5 hér á landi og skrifa síðan bók um þættina. Hér eru nokkrir punktar fyrir okkar til að vinna út frá þegar þar að kemur.

Fjalla um þrenninguna í myndinni. Í þáttunum er talað um Jeffrey Sinclair, Delenn og John Sheridan. Sinclair verður grunnur trúar Minbari en í honum má sjá hliðstæðu við “Föðurinn” í kristinni trú. Delenn er stöðugt í því hlutverki að koma á sáttum og mæta fólki á miðri leið. Hún breyti sér t.d. þannig að hún verður hálfur Minbari og hálf mennsk. Því mætti líkja henni við heilagan anda. John Sheridan er hins vegar augljós kristsgerving, en hann stígur niður til heljar, prédikar yfir “illu öndunum”, deyr, rís upp frá dauðum, sigrar hin illu öfl og sameinar mannkynið. Þegar komið er að dauðadegi hans leggur hann af stað í ferðalag á sunnudegi (það er gert mikið úr því að það er sunnudagur). Reyndar fáum við ekki að vita hve langan tíma ferðaleg hans tekur en þegar hann deyr sameinast hann goðsögulegum verum handan heimsins og líkami hans hverfur. Við erum því skilin eftir með tóma “gröf”.

Fjalla um alla þá trúarhópa sem koma fyrir í myndunum og bera þá saman við trúarbrögð mannkynsins. Trúarbrögð Minbari minna t.d. mjög mikið hindúisma. Þá koma fyrir trúarbörð sem minna um margt á votta Jehóva en þeir neita að beita læknisaðferðum til að bjarga lífi sonar síns vegna þess að það er bannað í trúarbrögðum þeirra. Gyðingdómur, kristni og önnur trúarbrögð mannkyns koma einnig fyrir í þáttunum.

Fjalla um trú aðalpersóna myndanna og rekja það hvernig þær þróast og þroskast. Í þessu sambandi er sértaklega áhugavert að fylgjast með Mollari (sem glatar sál sinni), G’Kar (sem verður trúarleiðtogi), Garibaldi (sem er trúlaus).

Fjalla um það hvernig talað er um “Alheiminn”, en honum er oftast eignað nánast guðlegt vald. Það er Alheimurinn sem ákveður hitt eða þetta. Því væri áhugavert að taka saman allt sem sagt er um alheiminn og skrá hverjir segja það. Mér sýnist sem þessi trú á Alheiminn sem guðlega veru sé eitt af því fáa sem sameinar allan þennan sundurlausa heim.

Fjalla um þann trúarlega Darwinisma sem birtist í myndunum, þ.e. hvernig við þróumst andlega og hvernig hinir gömlu víkja fyrir hinum nýju og hvernig hinir nýju verða að lokum gamlir.

Fjalla um heimsslitastef þáttanna og bera þau saman við trúarbrögð mannkynsins.

Fjalla um sameiningarhugmyndina í þáttunum en hún gengur út á það að við séum öll eitt og að við getum lært heilmikið af hvort öðru sem gerir okkur sterkari en ella.

Fjalla um uppgjör við tvíhyggjuna í þáttunum. Í upphafi þáttanna eru tvenn öfl sem berjast um lögmál heimsins, þ.e. öfl ljóssins (n.k. englar) og öfl myrkurs (n.k. djöflar). Mannkynið hafnar báðum að lokum og ákveður að fara sína eigin leið. Er hér verið að gera upp við tvíhyggjuna sem hefur fylgt mannkyninu svo öldum skiptir?

Fjalla um það hvernig fíkn birtist í þáttunum. Garibaldi á við áfengisvanda að stríða en hans persóna lýsir vel skaða áfengissýkinnar. Hann er þó langt frá því að vera eini fíkillinn í þáttunum, en þeir fjalla nokkuð ítarlega um fíkn, bæði, spilafíkn, eiturlyfjafíkn og áfengisfíkn.

Ég er líklega að gleyma mikilvægum þáttum. Þið megið endilega bæta við ef þið munið eftir einhverju fleiru.

Ég ætla að safna hér nokkrum linkum.

Hér er góð grein sem heitir “Faith Manages: Religion on Babylon“

Hér er önnur grein sem heitir: “An Ode to Babylon 5, or What the Atheist Taught Me About Christian Culture“